چگونه خدا را به كودكان معرفي كنيم؟
خانه اولين مدرسه كودك و والدين اولين معلمان اويند. چيزهايي كه كودكان از والدين خود مي آموزند، در تمام مراحل زندگي با آنان خواهد بود پس اگر به عنوان آموزگاران «ايمان» همواره اين تأثير شگفت را در نظر داشته باشيد، متوجه مسؤوليت بزرگ خود مي شويد.
در اين زمينه، پرسشهايي كه كودكان درباره خدا مي پرسند، با وجود سادگي، بسيار زيبا و لطيف هستند. شما به عنوان پدر يا مادر چگونه به سؤالهايي كه كودكتان از شما مي پرسد، پاسخ مي دهيد؟ آيا از كنار آنها مي گذريد؟ يا پاسخ آنان را به بعد موكول مي كنيد؟ يا از سر مسؤوليت پذيري، پاسخهايي از سر ناچاري به او مي دهيد كه با شرايط سني و ذهني كودكتان تناسبي ندارند؟
ناگفته نماند كه پرسش درباره خدا، يكي از دغدغه هاي بشر از سنين كودكي تا بزرگسالي است و پاسخ به آن نه تنها يك ضرورت است، بلكه نقش مؤثري در رشد شخصيت و رفتار فردي و اجتماعي افراد دارد.
صحبت درباره خدا و عظمت و جلالش، به انسان احساس آرامش و امنيت مي دهد و به ما يادآوري مي كند كه تنها اوست كه جاويد است و بقيه همه فاني اند.
به گفته كارشناسان بذر «ايمان» در سالهاي اوليه زندگي فرد كاشته مي شود، گر چه هر كودكي شخصيت ويژه اي دارد و راه خاص خودش را به سوي رشد مي پيمايد، اما الگوهاي مشتركي نيز در زمينه هاي گوناگون از جمله رشد ايمان، با كودكان ديگر دارد. اين خصوصيات و ويژگيهاي مشترك تا پنج سالگي در مورد تمامي كودكان صدق مي كند.
* درك كودكان و نوجوانان از مفهوم خدا
درك كودكان 3 تا 6 ساله از خدا محدود است. به همين دليل كودك تا 6 سالگي تصوري انساني از خدا دارد.
طبق يك نظرسنجي علمي، كودكان در اين سن و سال درباره اين كه خدا چيست يا چه شكلي است و كجاست؟ درك درستي ندارند. به طوري كه بسياري از كودكان ادعا كردند؛ خدا را مي توان ديد، ولي كساني كه ديدن خدا را رد كردند، دليل خود را دوري خود از او و اينكه خدا در آسمانهاست، مي دانستند. وقتي از آنها پرسيده شد: «آيا خدا را با يك دوربين قوي مي توان ديد؟» بيش از نيمي از كودكان شركت كننده در آزمون پاسخ مثبت دادند و 90 درصد آنان گفتند خداوند در همه جا حضور دارد.
* كودكان 6 تا 9 ساله از خدا چه تصوري دارند؟
تصور خردسالان 7 تا 9 ساله از خداوند بسيار خام، مادي و شبيه به يك انسان است. آنان معتقدند وي با صدايي شبيه به ما سخن مي گويد، در بهشتي سكونت دارد كه در آسمانها قرار دارد، به صورت يك انسان به زمين آمده تا به مشكلات ما رسيدگي كند. اما كودكان 9 ساله تصورشان از خداوند بيشتر به انساني فوق العاده مي ماند كه برخوردار از قدرتي سحرآميز است. او هم با صدايي همانند ما سخن مي گويد.
در مجموع، كودكان در سنين 6 تا 9 سالگي مي كوشند تا خدا را متفاوت از انسان بيان كنند. همچنين برخي از آنان خدا را موجودي نامريي و به صورت شعله آتش يا نور تصور مي كنند، ولي هنوز اعتقاد به ديده شدن خدا در اذهان آنان وجود دارد.
* تصور كودكان 9 تا 13 سال از پروردگار
پاسخ كودكان در اين مقطع سني از نظر كمي و كيفي نشان دهنده توانمندي ذهني و عبور آنان از تصوير فوق انساني به تصوير فوق طبيعي درباره خدا است؛ زيرا كودكان در اين دوره زندگي معتقدند خدا در همه جا - حتي در جاهاي خاصي كه گروه سني پايين تر منكر آن بودند- وجود دارد و مي گويند خدا با چشم مسلح نيز ديده نمي شود. اما تعداد كمي از آنان همچنان خدا را به چيزهايي از قبيل نور، ابر، فرشته و... تشبيه مي كنند، ولي در مجموع اين كودكان خدا را آفريننده جهان مي دانند و به برخي از صفات برجسته اش مثل، دانا، توانا، قادر، بينا، شنوا و آگاه به تمام امور، اشاره مي كنند.
مطالب مرتبط:
1393/2/7
